FÖŞ yazdı: Türkiye bu sene de daralır, 2021’de de

0

Pazar akşamı,  yapacak iş yok. Tek eğlencem sağa-sola laf sokmak.  Dün çektiğim bir videoda Katarlılar’ı savundum.  Hala linç edilmediğime ben de şaşıyorum. Belki “moruk nasıl olsa Covid-19’dan geberecek, kanı üstümüzde kalmasın” anlayışı hakim toplumda. Pasif toplum işte, beraber ve önalıcı hareket edemiyor. Halbuki ben Adonis fiziğim ve Odin’in bana armağan ettiği jenetik avantajlarım aracılığıyla Covid-21XXX’i (Mezarcı Virüsü) de hasarsız atlatacağım.

Evet, hazır Covid-19’dan söz açılmışken, bariz yönetim yanlışları ve dudak uçuklatan bir açgözlülükle birleşen bu sevimli salgının Türkiye ekonomisi nasıl durgunluğa iteceğini anlatayım.  Durun, daha iyi haberler yeni başlıyor. Yalnız bu  sene değil, 2021’de de resesyonda kalacağız. Çünkü yanlışların tortuları pistonlarda birikti, artık motora motorin gitmiyor.

Sevgili Büyüğüm Berat Albayrak’ı şimdiden arıyorum. Pazartesi (bir kaç saat sonra, Pazar akşamı yazıya başlayıp sonra şişelerle sohbete dalmışım) 3Ç2020 GSYİH verisi açıklanacak ve ekonominin çeyrekten çeyreğe %5-6 büyüdüğünü göreceğiz. Berat Abi olsa sosyal paylaşım sitesi twitter’de flood üstüne flood patlatır, milleti coşturur, göbek attırırdı. Bakalım Lütfi Abi amigolukta bu namı Çağ’ı aşan kişiyin dev ayakkabılarını doldurabilecek mı?

Bugün tarih ne?  29 KASIM 2020.  EYLÜL’de biten çeyreğin ekonomik gerçekleşmelerini hangi tarihte öğreneceğiz? 31 KASIM 2020.  Sevgili TUIK, hiç yayınlama ya!  Veri ne işe yarar?  Hükümetler ve ekonomik aktörlerin karar  süreçlerinde girdidir.  2 ay bayatlamış bilgiyle ben  ne karar alacağım ki?

Ekonomi Eylül’e kadar toparlandı ve o toparlanma bizi bitirip kış reseyonuna soktu.  Şimdi bunun sebeplerini anlatayım.  Evvel ekonomiyi toparlayan ucuz kredi furyasından bahsedeyim.  Aşağıdaki grafikte gördüğünüz gibi, tüm bankalar kredilerde sert fren yaptılar.

Aktif Rasyosu yakın zamanda intübe, Naci Abi de munzam karşılıkları yükseltip, bankaların fazla likiditesini vantuzladı, en sonunda da yine aşağıda göreceğiniz kredi faizleri de yaza nazaran nerdeyse ikiye katlandı.

Artık kredi yok.  Dah da kötüsü, devlet zoruyla herkese kredi verince, bankaların arızalı kredileri arttı. Bakın bankacılık uzmanı Erol Taşdelen ne diyor:

“Sorunlu” nazik bir deyim.  “Göte’ye geldi” de denebilir.  Halihazırda alınan kibar Covid-19’la mücadele önlemleri dahi en az 2 milyon işsiz yarattı, belki 1 milyon civarında ufak hizmet işletmesinin de eli bağrında kaldı.  Bankalara bu sorunlu krediler için TL’de 80 kuruş fiyat teklif edildi, satmadılar. Şimdi turşusunu kurarlar. Özetle, bankacılık sisteminde bugünkü kurla $65 milyar “bozuk kredi” var. Bunların piyasa değeri en çok %20’dir. Peki bu açık nasıl kapanacak?  Niye birden kulağıma “IMF….IMF….” sesleri geldi? Şeytan yokladı herhalde.

İkincisi, gelecek sene bütçe açığı TL245 milyar olacakmış, ama bütçede kışın kapanmalar yüzünden işsiz kalacak ve şirketleri batacak olanlar için özel ödenek yok.  TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Sevgili Ablam Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’a esnaf için kurtarma paketi soruluyor. Cevap şu:

“Bunun yanısıra, esnaflara yönelik yalnızca kamu kaynakları değil; biz, Bakanlık olarak yeni bir çalışma daha başlattık. İnşallah, yakın zamanda bunun duyurusunu yapacağız. Kamu kaynakları haricinde, global firmalarla iletişime geçtik biz, Bakanlık olarak ve onların sosyal sorumluluk projeleri içerisinde esnafa ne gibi destekler verebiliriz, onlar üstünde de çalışmalarımız var.”

Nah verirler, sen Batı’ya sürekli posta koy, sonra git esnafı kurtarmak için el aç. Belki Katarlılar verir.

Ama kış resesyonunun  en mühim kanıtı nedir biliyor musunuz?  Bakın Metropoll GM Sencar Özer tweetlemiş:

Halkın %63’ü işler kötüye gidiyor derken, nasıl harcama ve sabit sermaye yatırımı yapılacak bu ülkede?  Bu daha başlangıç.  Günlük vaka sayısı 30 bin değil, belki 40-50 bin arasında. Gasılhaneler mevta almıyor.  Sevgili Başkanım Erdoğan en az 2, belki dört hafta toptan sokağa çıkma yasağı ilan etmek zorunda. Muharrem Sarıkaya Abim’e göre, böyle bir şey konuşulmuyormuş bile Ankara koridorlarında.

Zaten Türkiye’yi batıran da bu kafa. Yarını öngörüp hesaplayan yok ki!  Yahu, biraz dünya emsallerinden ders alın. Virüs tüm ülkeyi sarmış, hastaneler hasta almıyor, 50 bin sağlık çalışanı hastalanmış.  “Ordu ağır zaiyat verdi, Paşam, ateşkes teklif edelim”.  “Haşa, ölümüne kadar mokoko!”

Millet de anladı “Ölümüne kadar mokoko” saldırısının başlayacağını, kendi tedbirini alıyor. Evine kapanıp harcamalarını azaltıyor:

BloombergHT yazıyor:

“Türkiye’de hastalığa ilişkin ikinci dalga önlemlerin ilk haftasında tüketim harcamalarından düşüş sinyali geldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) veri setine göre 20 Kasım ile biten haftada banka kartı ve kredi kartlarıyla yapılan harcamalar bir evvelki haftaya göre yüzde 7 düşüşle 23,8 milyar TL’ye geriledi.

Bunun yanısıra, hizmet sektörleri, lokanta, market ve yapı malzemeleri alışverişlerinde de gerileme devam etmekte.

Bu gelişmelerle, son dört haftalık ortalama harcamaların yıllık değişimi yüzde 27,6’ya gerilemiş durumda. Bu işlemlerden ayrı olarak açıklanan internet üstünden yapılan alışverişlerde ise haftalık 2,3 milyar TL’lik azalış ile 5.53 milyar TL’ye doğru düşüş belirtildi. Internet dahil dahil toplam alışverişin son 4 haftalık ortalamasının yıllık değişimi de %34,3 ile gerileme gösterdi”.

Yani millet hem dışardan alışverişi kesti, hem de gelen işsizlik ve iflas tsunamisini çaktı, elini cüzdanından çekti. Bir ay sonra?  Herkes kepenk indirip, aşı bekleyecek.

Bu 2020’nin hikayesi. Ya 2021’de?  Yahu, bankacılık sistemi delik-deşik olmuş, sürekli faiz artıran, bütçe açığı TL245 milyara çıkmış (GSYİH’nin %5’i, çünkü GSYİH büyümeyecek) bir ülkede özel sektör harcama yapabilir mi?  Halk açlık ve salgından kırılırken, “Ben Kanal İstanbul istiyorum da istiyorum” diye bağıran bir Başkan’ın yönettiği ülkede kişiler  yönetime ve geleceğe güven duyabilir mi?

Ekonomiyi beklentiler biçimlendirir.  Ankara’nın tek işi ise sürekli beklentileri bozmak.  Bu yüzden de ekonomi büyümez.  Çünkü onu büyütecek güven kayboldu. Türkiye sağlığını, özgüvenini, işini ve geleceğini kaybetti.  Hoş geldin Secular Stagnation.

Websitemde yenilemelere bir göz atın lütfen.   Link burada

FÖŞ yazdı: Dünya çapında kış durgunluğu başladı

İhtiyacımız Olan Tek Reform: Yalana Tövbe

TL Nasıl Değer Kazanır?

https://sosyal paylaşım sitesi twitter.com/AtillaYesilada1

Leave A Reply

Your email address will not be published.