Dr Gürbüz yazdı: Son veriler ekonomi hakkında ne anlatıyor?

0

İhracat, sanayi üretimini ve istihdamı desteklemeye devam etti

9-13 Kasım haftasında açıklanan üretim, dış ticaret ve tüketime ilişkin takvim ve mevsimsellikten arındırılmış TÜİK verilerine göre;

. Sanayi üretimi Eylül ayında evvelki aya göre %1,7 arttı,

. İhracat miktar endeksi Eylül ayında evvelki aya göre %11,2 arttı,

. İthalat miktar endeksi Eylül ayında evvelki aya göre %2,0 arttı,

. Sanayi sektörü istihdamı Ağustos döneminde (Tem-Ağu-Eyl) evvelki döneme göre %2,0 arttı,

. Perakende satış hacmi Eylül ayında evvelki aya göre %2,8 arttı.

İhracat, sanayi üretimini desteklemeye devam etmekte…

Bir evvelki aya göre değişimleri gösteren aşağıdaki grafikte, Mayıs 2020’den bu yana ihracatın (kırmızı çubuk) ve hammadde ithalatının (mavi çubuk) sanayi üretimini (gri çubuk) desteklediğini görebilirsiniz. Gri renkli 0 noktasını gösteren uzun yatay çizginin üstündeki değerler evvelki aya göre artış olduğunu, çizginin altındaki değerler ise evvelki aya göre azalma olduğunu göz önüne sermektedir.

Ağustos ayında ihracatta elde edilen düşüşe rağmen hammadde ithalatı ve sanayi üretimindeki artışın imalat sektöründe mal stoklarını (turuncu çubuk) beslediğini anlıyorum. Eylül ayında ise ithalattaki sınırlı artışa rağmen ihracatı mal stoklarının beslediğini tahmin ediyorum. Pandemide ikinci dalganın tedarik zincirinde olası kırılmaları birlikteinde getirebileceği kaygıler nedeniyle, IHS Markit küresel imalat sanayi PMI endeksleri ülke raporlarında tedbir amaçlı satın alımların hızlandığı sinyalini almıştık.

Sanayi üretimindeki artış sanayi istihdamını destekliyor…

Aşağıdaki grafikte sol eksen, sanayi sektöründe istihdam edilen kişi sayısını (turuncu çubuklar) göz önüne sermektedir. Grafiğin sağ ekseninde ise sanayi üretimi (gri çizgi) ve imalat sektörü mevcut siparişlerinde (bordo çizgi) evvelki aya göre nasıl bir değişim olduğu belirtiliyor. Yılbaşından bu yana imalat sektöründeki siparişlerde ve paralelinde sanayi üretiminde ardı ardına yaşanan gerilemelerin sonrasında, pandemi önlemlerindeki gevşetmelerin tesiriyle sanayi istihdamının Haziran dönemiyle beraber yükseliş eğilimine girdiğini göze çarpıyor. Eylül ve Ekim ayına ilişkin göstergeler sanayi istihdamında yükselişin devam edeceğine işaret ediyor.

Türk lirasındaki değer kaybına rağmen yurt içinde perakende satışlar hızlandı…

Aşağıdaki grafik, sol eksende sanayi sektörü (gri çubuk), imalat sektöründe mevcut siparişler (bordo çubuk), perakende satışlar (yeşil çubuk) ve tüketim malları ithalatındaki (mor çubuk) bir evvelki aya göre elde edilen değişimleri gösteriyor. Sağ eksende ise Dolar/TL kurunun (mavi çizgi) aylık ortalama değerleri belirtiliyor. Ağustos ayında Dolar/TL kurunun evvelki aya göre %6,1 yükselmesinin tüketim malı ithalatında evvelki aya göre sert düşüşe yol açtığunu, perakende satışlardaki artışın ise Temmuz ayına göre hız kestiğini göze çarpıyor. Eylül ayında ise Dolar/TL’deki %3,5 yükselişe rağmen hem perakende satışlarda hem de tüketim malları ithalatında yükseliş olduğunu göze çarpıyor.

Dr Gürbü

Perakende satışlardaki hızlanmada özellikle Tekstil, Giyim ve Ayakkabı satışlarındaki aylık %13,1’lik artışın etkili olduğunu altını çizelim. Türk lirasındaki sert değer kaybına rağmen Eylül ayında tüketim malları ithalatındaki %7,5’lik artışın ana tetikleyicisinin ise otomotiv sektörü ithalatında Eylül ayında elde edilen %30,8’lik artış ve paralelinde otomotiv satışlarının aynı ay %46,9 yükselmesinin tesiri olduğunu düşünüyorum.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre Ekim ayında ihracat ve ithalatta artışın devam etmesi sanayi üretiminde, bu sebeple da sanayi sektörü istihdamında iyileşme göreceğimize işaret ediyor. Ekim ayında Dolar/TL kurunun %4,8 yükselmesi ve yükselen kredi faiz oranları nedeniyle perakende satışlarda mühim bir iyileşme olmayacağını tahmin ediyorum.

Dr. Fulya Gürbüz

FÖŞ yazdı: Mezar Taşıma 450 baz puan yazın

TCMB beklenti anketine göre yıl sonu dolar kuru beklentisi düştü, enflasyon beklentisi yükseldi

Eylül’de sektörlerin toplam cirolarında artış yaşandı

Prof. Yılmaz: Artık deniz bitmek üzere

Leave A Reply

Your email address will not be published.