Dr Gürbüz: Sürpriz yok: GSYH 3. çeyrekte önceki çeyreğe göre yüzde 15,6 büyüdü

0

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2020 3Ç’de  bir evvelki yılın aynı çeyreğine göre %6,7 büyüme kaydetti. Kovid-19 kaynaklı kısıtlamaların etkili olduğu 2020 yılı ikinci çeyreğinde GSYH, bir evvelki yılın aynı çeyreğine göre %9,9, bir evvelki çeyreğe göre %11,0 azalma kaydetmişti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırıldığında GSYH 2020 yılı üçüncü çeyreğinde bir evvelki çeyreğe göre %15,6 arttı. Veri evvelsinde yapılan tahminlerde, Bilgi Üniversitesi CEFİS çeyrekten çeyreğe artışı %15,85 olarak tahmin etmişti.

Takvim tesirinden arındırılmış GSYH ise 2020 yılı üçüncü çeyreğinde bir evvelki yılın aynı çeyreğine göre %6,5 arttı.

Aşağıdaki grafikte turuncu çubuklar 2020 üçüncü çeyreğinde mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış bir evvelki çeyreğe göre değişimi, mavi çubuklar ise takvim tesirinden arındırılmış bir evvelki yılın aynı çeyreğine göre yüzdesel değişimleri göz önüne sermektedir.

Kaynak: TÜİK

Yukarıdaki grafikte büyümeye en büyük katkının bir evvelki çeyreğe göre %31,1 büyüyen sanayi sektörü ve %33,4 büyüyen hizmet sektöründen geldiğini göze çarpıyor. Sübvansiyonlar düşülmüş olarak üretime dayalı vergiler ise bir evvelki çeyreğe göre %8,7 artış sağladı. Vergi ertelemelerinin üçüncü çeyreğe ötelenmesinin bu gelir artışında tesiri olduğunu hatırlatalım.

Aşağıdaki grafik ise üretime destek veren tüketim tarafındaki değişimleri gösteriyor. Yine turuncu çubuklar tüketim tarafında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak bir evvelki çeyreğe göre değişimi, mavi çubuklar ise takvim tesirinden arındırılmış olarak bir evvelki yılın aynı çeyreğine göre değişimi gösteriyor.

Kaynak: TÜİK

Yukarıdaki grafikten, mal ve hizmet ihracatının üçüncü çeyrekte bir evvelki çeyreğe göre %30,1 artışının üretim tarafında hem sanayi hem de hizmet sektörünü desteklediğini anlıyoruz. Mal ve hizmet ihracatını ise mal ve hizmet ithalatındaki çeyreklik bazda %27,6 yükselen mal ve hizmet ithalatının desteklediğini göze çarpıyor. Zira Türkiye’nin sanayi üretiminin ağırlıklı olarak ara mal ithalatına doğrudan bağımlı olduğunu hepimiz biliyoruz. Gayrisafi sabit sermaye oluşumundaki çeyreksel bazda %20,8’lik artışın ise hem talep hem de stokları yükseltmek maksadıyla yatırım harcamalarının da arttığını gösteriyor.

Ekim-Kasım-Aralık dönemini kapsayan 2020 yılı son çeyreğine ilişkin öncü göstergeler (ihracat, reel kesim güven endeksi, kapasite kullanımı, imalat sanayi PMI) Ekim-Kasım döneminde sanayi sektörünü bu sebeple da GSYH büyümesini desteklediğine (Kasım ayında söz konusu destek kısmen vites düşürdü), kısıtlamaların tekrar gündeme gelmesiyle hizmet sektörünün (sektörel güven endeksleri, SAMEKS, turizm) GSYH büyümesini evvelki çeyreğe göre aşağı çektiğine işaret ediyor.

Dr. Fulya Gürbüz

SAMEKS Bileşik PMI Kasım’da “daralma bölgesine” geriledi

FÖŞ yazdı: Türkiye bu yıl de daralır, 2021’de de

Türkiye’nin Kış Resesyonu BUGÜN Başladı

Ekonomiye Güven Kasım’da geriledi…

Leave A Reply

Your email address will not be published.