Dolarizasyon terse döner mi?

0

Tam ‘Galiba bu sefer dolarize olmaktan yavaş yavaş vazgeçiyoruz’ diyoruz. Bakıyoruz, yine aynı noktaya gelmişiz. 1990’dan bu yana bir ileri, bir geri vaziyetindeyiz. Aynı filmi başa sarıp sarıp izliyoruz.
Malumunuz, geçtiğimiz haftalarda gerek yeni ekonomi yönetimi gerekse Cumhurbaşkanı piyasaları rahatlatan oldukça önemli iletilar verdi. Merkez Bankası faizi artırdı. Ekonomi ve hukukta reform düğmesine basıldı. Söylemler ve eylemler yabancıyı ikna etti ama yerliler hala döviz almakta ısrar ediyor.
Veriler ortada…

Bankalardaki toplam mevduat 3.5 trilyon TL. Bunun yüzde 44.7’si TL, yüzde 55’i döviz mevduatı. Döviz hesapları 251.6 milyar dolara çıktı. Bunun 162.3 milyarlık bölümü hanehalkının, 89.3 milyarı şirketlerin… Vatandaş geçen hafta döviz düşerken almaya devam etmiş! 11-19 Kasım arasında bile döviz hesapları 2 milyar dolar artmış…

Düşünsenize, adama düşük faizle kredi veriyorsun, koşup döviz büfesinde kuyruğa giriyor. Kadına sosyal yardımda bulunuyorsun, o paradan 100 dolar almayı marifet sayıyor. Çocuğa harçlık veriyorsun, ‘bunun yarısıyla dolar alayım mı?’ diye soruyor. Alanlara bakıyorsun, Anadolu’dan çıkıyor. (Bazı zaman, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dövizini boz, TL’ye geç” dediği zamanda kamera karşısında dolarları yakan illerden…) Hesap açanlara bakıyorsun, menşei katılım bankası oluyor. Sanki vatandaşa göre ‘faiz’ haram da ‘döviz’ helal gibi…
Anlıyorum, kimse elindeki birikiminin enflasyon karşısında erozyona uğramasını istemiyor. Lakin bizim kadar ülkesinin parasına güvenmeyen başka bir toplum var mı gerçekten bilmiyorum.

Ama bildiğim bir şey var ki, o da şu…
Vatandaşın dolarizasyon eğilimini azaltmak için çareler bulamazsak finansal istikrarı tehlikeye atmaya devam ederiz.
Merak etmeyin, ‘döviz bürolarını bir süreliğine kapatalım’ gibi zihni sinir çözümler önermeyeceğim. Döviz mevduatlarına vergi getirmenin de işe yaramadığını geçtiğimiz zamanda test ettik.
O halde çözüm ne?

Tabiki ilk çözüm dolarizasyonun en mühim belirleyicisi enflasyonu azaltmak… Zira, yüksek enflasyon, ulusal paranın yabancı paralar karşısında alım gücünün düşmesine yol açtığı için, satın alma gücü azalanlar yabancı parayı tercih ediyor. Gerek Merkez Bankası gerekse Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın evvelliğinin de burası olduğu anlaşılıyor.

Dilek Güngör

Haberin devami için: https://www.sabah.com.tr/yazarlar/dilek-gungor/2020/11/25/dolarizasyon-terse-doner-mi?f=sm&utm_source=sosyal paylaşım sitesi twitter.com

Leave A Reply

Your email address will not be published.