Ekonomi

Covid-19 Sadece İşgücü Piyasasını Etkilemiyor!

Temmuz-Ağustos-Eylül dönemini kapsayan Ağustos ayı istihdam verilerine göre işsizlik bir evvelki ay göre 20 baz puan azalarak yüzde 13.2’ye geriledi. Dar tanımlı işsiz sayısı bir evvelki aya göre 456 bin kişi azalarak 4 milyon 194 bin kişi oldu.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilere göre ise işsizlik bir evvelki aya göre 30 baz puan düşerek yüzde 13.2 olurken, işsiz sayısı bir evvelki aya göre 78 bin kişi azalarak 4 milyon 101 bin insana geriledi. İşsizlik oranı geçtiğimiz senenin Ağustos ayında yüzde 14.0 seviyesindeydi.

Geniş tanımlı işsizlik oranını, işsiz sayısı (4.19 milyon kişi) ve iş aramayıp çalışmaya hazır olanları (4.08 milyon kişi) dikkate alarak hesapladığımızda Ağustos’ta işsiz sayısı 8 milyon 277 bin kişi, işsizlik oranı ise yüzde 23.1 olmaktadır.

Geniş tanımlı işsiz sayısına zamana bağlı eksik ve yetersiz istihdamdaki 1 milyon 933 bin kişi de eklendiğinde en geniş tanımlı işsiz sayısına ulaşmaktayız ki bu durumda Ağustos’ta işsiz sayısı 10 milyon 287 bin kişi, işsizlik oranı ise yüzde 28.6 olmaktadır.

Çalışma çağındaki nüfus bir evvelki aya göre 139 bin kişi artarak 62 milyon 730 bin insana yükselirken istihdama mümüdahil olan işgücü aylık bazda 291 bin kişi artış kaydetti.

Ağustos’ta istihdam oranı yüzde 43.9’a, işgücüne katılma oranı yüzde 50.6’ya yükseldi. Daha evvelki raporlarımızda belirttiğimiz bir hususu yinelemekte yarar var: Nüfus geçtiğimiz senenin Ağustos ayına göre 1.14 milyon kişi artarken, işgücü 1.43 milyon, istihdam edilenler ise 975 milyon kişi azalış kaydedince işsiz sayısı 456 bin kişi azalıyor ve işsizlik oranı da geriliyor. Bunun nasıl olduğu/olabildiği ise izaha muhtaç bir konu.

  1. çeyrekte 4 milyon 767 bin kişi olan kamudaki istihdamın mühim bir değişim göstermeyerek 3. çeyrekte 4 milyon 779 kişi ile yatay seyrederken, geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre ise 167 bin kişilik artış kaydettiğini görmekteyiz. Diğer taraftan tarım dışı özel sektör istihdamı ise bir evvelki çeyreğe göre toparlansa da geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre 1 milyon 93 bin kişi azaldı. Bu sebeple geçtiğimiz dönemlerle karşı karşıya geldirdığımızda istihdama, kamudan yeterli katkı gelmediğini aktarabiliriz.

Yıllık bazda tarım dışı sektörler Ağustos ayında 695 bin kişilik istihdam azalışı yaşarken bunun 735 bini hizmet sektöründen, 91 bini sanayi sektöründen oldu; inşaat sektöründe ise 132 bin kişilik artış söz konusu. Aylık olarak incelediğimizde ise bir evvelki ay 564 bin kişilik istihdam artışının yaşandıği tarım dışı sektörlerde Ağustos’ta bu rakam gerileyerek 258 bin kişi oldu. Bu artışın 9 bini inşaat, 106 bini sanayi, 144 bini ise hizmet sektörü kaynaklı. Tarım sektöründe istihdam ise bir evvelki aya göre 22 bin kişi artış kaydetti.

Ağustos döneminde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların sayısı bir evvelki aya göre 168 bin kişi artarak 9 milyon 74 bin insana yükselirken, bu rakamın toplam çalışanlar içindeki payını gösteren kayıt dışı çalışanların oranı da bir evvelki aya göre 26 baz puan artarak yüzde 32.9 oldu.

Genç nüfustaki işsizlik Ağustos’ta yüzde 26.1’e yükselirken, mevsim tesirinden arındırılmış seride yüzde 25.7’ye geriledi.

Salgın döneminin başında İş Kanunu’na bir geçici madde eklenerek ücretsiz iznin tek taraflı uygulanabilmesinin önü açılırken, zamanı üç ay ile sınırlandırılmış ve 16 Temmuz’da sona ereceği belirtilmişti. 30 Haziran’da yayımlanan kararname ile süre evvel 1 ay uzatılmış, sonrasında “Mini İstihdam Paketi” ile uzatma için 1 yıl daha yetki alınarak, kararnamelerle 31 Temmuz’da 2. ve 4 Eylül’de 3. uzatma yapılmıştı. Son yayımlanan kararname ile tek taraflı ücretsiz izin ve salgında kısa çalışma 4. kez 2 ay daha uzatıldı. Böylece ücretsiz izin 17 Ocak, kısa çalışma 1 Ocak’a kadar devam edecek.

İşten çıkartmaların yagizlendiği, ücretsiz izine ayrılanlara İşkur destek ödemelerinin devam ettiği, TÜİK’e göre 3 ay ve daha kısa süre için ücretsiz izne ayrılanların istihdam içerisinde değerlendirilmediği bir zamanda, Yeni Ekonomi Programında 2020 yılı için işsizlik oranı gerçekleşme tahmini yüzde 13.8 şeklindeydi. Bu sebeple yılın son çeyreğinde işsizliğin artacağını göreceğiz.

Dr Ali Orhan   Yalçınkaya

Gerçek Ekonomi: Albayrak’ın istifası neden sorunları çözmeye yetmez?

Yeni ekonomi takımını bekleyen sorunlar büyük!

BMD Başkanı Sinan Evvell: “Perakendenin yüzde 40’ında salgın sıkıntısı sürüyor”

İşte asgari ücret senaryoları!


Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu