Aşıya rağmen küresel ekonomilerde W şekli kaçınılmaz

0

Yükselen koronavirüs salgını, dünya ekonomisi için yeni bir gerileme dönemine ilişkin korkuları körüklüyor. Merkez bankaları ve hükümetler üstündeyse diğer kaygıleri bir kenara bırakıp talebi teşvik etmek için daha fazlasını yapmaları için baskı yaratıyor.

COVID-19 aşılarının Aralık ayında piyasaya çıkacağına dair umutlar var, lakin yaygın teslimat aylar alacak ve birçok büyük ekonomide enfeksiyon yeniden artmakta. Yetkililer, zayıf ekonomik faaliyetler pahasına virüsün yayılmasını sınırlamak için daha fazla kısıtlama uyguluyor.

Wall Street ekonomistleri şimdi kendi nesillerindeki en derin durgunluktan çıktıktan yalnızca aylar sonra, ABD, Euro bölgesi ve Japonya için bu çeyrekte yahut sonraki çeyrek için yeniden daralma riskli ile karşı karşıya.  Bloomberg Economics’in yüksek frekanslı verileri çift dipli bir düşüşe işaret ediyor ve ABD’deki ticari faaliyetler hala iyimserleri destekler olsa da, Pazartesi açıklanan Avrupa fabrika endeksleri bu kaygıyi şimdiden haklı çıkarıyor.

Bu da, merkez bankaları zaten finansal piyasalarda oluşan köpük sebebiyle gerilmişken, politika yapıcıların daha fazla teşvik çağrısı duymasına neden oluyor. Bunun yanı sıra, ABD’den Avrupa’ya politikacılar, maliye politikasıyla ne kadar ve neyi yapmaları gerektiği hakkında çatışıyorlar.

Singapur Ticaret ve Sanayi Bakanı Chan Chun Sing Pazartesi günü gazetecilere verdiği demeçte, “Aşı geliştirmenin ilerlemesi hakkında çok fazla heyecan olsa da, bu pek çok kişinin beklediği süratli çözüm olmayacak. Yeterli doz üretmek, sonrasında dünyanın mühim bir nüfusuna dağıtmak ve aşılamak yıllar değilse de aylar alacak” dedi.

Böyle bir ortamda, Avrupa Merkez Bankası (ECB) gelecek ay para politikasını gevşetmeye hazırlanırken, Fed faiz oranlarını düşürmek için tahvil alımlarının çoğunu uzun vadeli menkul kıymetlere yoğunlaştırabilir.

Lakin merkez bankalarının kararlı bir biçimde hareket etme alanlarının tükendiğine ve daha da kolay finansal koşulların ekonomik bir artışa dönüşmeyeceğine dair kaygıler var. Ülkeler arası Para Fonu (IMF), yükselen varlık fiyat aralıklarının potansiyel olarak reel ekonomiden kopacağına işaret eden ve bu sebeple finansal istikrar tehdidi oluşturabileceği hakkında uyarıda yer alanlar arasında bulunuyor.

ABD’de Başkan seçilen Joe Biden tarafından Hazine Sekreterliğine aday gösterilecek eski Fed Başkanı Janet Yellen, Bloomberg’in Yeni Ekonomi Forumu’na verdiği demeçte, gelişmiş ekonomilerin karşı karşıya olduğu temel sorun olarak “tasarruf bolluğu ve yatırım sıkıntısına” dikkat çekti. Yellen, “Sıhhatli büyümeyi başarmak için yalnızca merkez bankalarına dayanmaktan başka maliye politikamız, yapısal politikamız olmalı” dedi.

Sorun, ABD ve Avrupa’daki mali politikanın kurtarmaya koşmaması. ABD’deki milletvekilleri, Biden göreve gelmeye hazırlanırken ne kadar harcayacakları hakkında halen anlaşmazlıklar yaşıyor. Diğer yandan, Donald Trump’ın Hazine Bakanlığı geçen hafta Fed’in bazı kredi piyasalarına yardım etme kabiliyetini azalttı.

Avrupa’da, 2 trilyon dolarlık yardım, siyasi kontrol hakkındaki bir kavgayla gecikiyor.

AXA SA’da baş ekonomist olan Gilles Moec, “her yerde merkez bankaları salgının ekonomik sonuçlarıyla başa çıkmada maliye politikasının merkeziyetini kabul ederken, hükümetler eş zamanlı olarak teşviklerinin bir sonraki ayağını uygulamada zorluklarla karşılaşıyor” dedi.

ABD için enfeksiyonların hızı artarken JPMorgan Chase & Co. analistleri, değişik eyaletlerde devreye giren sosyal mesafe kısıtlamaları ve bazı hükümet desteklerin bitişine bakarak gelecek çeyrekte ekonomik daralma tahmin etmekteler. Son veriler, daha fazla insanın işsizlik maaşı başvurusunda yer aldığınu ve restoranlarda daha az yemek yediğini gösteriyor.

Dallas Fed Başkanı Robert Kaplan, Bloomberg Television’a geçen hafta yaptığı açıklamada, “Enfeksiyonlardaki artış yeterince kötüye gider ve çalışma yeterince düşerse, negatif büyüme olasılığından bahsetti.

Pazartesi günü Avrupa’dan, satın alma yöneticileriyle ilgili bir anketin keskin bir biçimde düşmesiyle bir çift dip durgunluğunun yolda olduğuna dair başka kanıtlar geldi.

Erken satın alma yöneticilerinin endeksleri, Japonya’nın imalat ve hizmet sektörlerinin Kasım ayında daha süratli bir biçimde kötüleştiğini göstererek, toparlanmanın gücü hakkındaki kaygıleri artırdı. Başbakan Yoshihide Suga, ekonomiyi büyüme yolunda tutmak için üçüncü bir ekstra bütçe çağrısında bulundu.

Hem IMF hem de dünyanın en zengin ülkelerini oluşturan G20’nin hafta sonu yaptığı toplantılarda, aşılar hakkındaki olumlu haberlere rağmen kalitelileşmenin raydan çıkma riski altında olduğu hakkında uyardı.

Hükümetin virüsü erken kontrol etmesi, kilitlemelerin aylar evvel hafifletilmesine izin verdiği için Çin, 2020’de büyümeye eğilimli dünyanın tek büyük ekonomisi. Ticaret kaynaklı iyileşme şimdilik küresel ticarete bir destek sunarken, küresel görüntüye karşı ise savunmasız.

Fed Başkanı Jerome Powell ve ECB Başkanı Christine Lagarde, başarılı aşı testlerinin haberleriyle hisse senedi piyasalarında oluşan coşkuya karşı uyarıda yer alan merkez bankacıları arasında bulunuyor.

Tedbirli olmanın ana nedeni, dünya nüfusu için, büyümeyi yavaşlatan hareket kısıtlamalarına bir son verecek ölçüde aşılama yapmak için gereken zaman. Bir aşının duyurulması piyasa iyimserliğini tetikleyebilir, lakin şimdilik ekonomileri yeniden açmaz.

ECB baş ekonomisti Philip Lane, Les Echos ile yaptığı röportajda, “Aşı, önümüzdeki yılın sonlarında ne olabileceğine ve 2022’nin neye benzeyeceğine dair daha fazla vizyon sunuyor, lakin önümüzdeki altı ay süresince değil.  Ve durum 2020’nin son haftalarında önemli ölçüde iyileşmeyecek” dedi.

Avrupa Merkez Bankası’nın anlık görünümdeki ters tavrı, merkez bankasının 1,35 trilyon Euro (1,6 trilyon $) acil tahvil satın alma programına ve ucuz banka kredilerine olası bir artışın gelmesinin arka planını oluşturuyor. Politika yapıcılar 10 Aralık’ta buluşuyor.

En kötü etkilenen sektörler, şirketler kar hakkında uyarıda yer alırken işten çıkarmaya devam etmekte. Boeing Co., planlanan işten çıkarmalarını hemen hemen ikiye katlarken, Adidas AG, geliştirilen kilitlenmelerin kârlarını tekrar baskılayacağı ve yakın zamandaki satış toparlanmasına hızla son vereceği hakkında uyaran Avrupa’daki ilk tüketim malları şirketlerinden biri oldu.

JPMorgan analistleri, ABD’de toplam 1 trilyon dolarlık yeni bir mali destek ve aşının 2021’in ortalarında %5’ten çok büyüme sağlamak için yeterli olacağından umutlular. Lakin, o zaman bile, virüsün rekor borç ve yüksek işsizlik mirasları devam edecek.

ABN Amro Group NV’deki ekonomistler, bu sayede, 2022’ye kadar dünya çapında mobilite kısıtlamalarının devam edeceğini öngörüyorlar.

Baş ekonomist Sandra Phlippen’in de dahil olduğu analistler pazartesi günkü bir raporda, “Lakin o zaman küresel ekonomi, kaybedilen çıktıya karşı trend büyümesini telafi etmek için bir büyüme hamlesine girebilir. Aşı son derece yakın ama yine de ulaşılamaz” dedi.

Leave A Reply

Your email address will not be published.